In gesprek met … María José Virgilio

María José Virgilio komt uit Puerto Rico en studeert fotografie in New York. Ze won dit jaar de tweede prijs in de categorie ‘Single Images’. Haar tweeluik ‘Mother and Daughter (Make sure the front door is locked)’ maakte ons nieuwsgierig om meer te horen over haar leven en wat haar inspireert als fotograaf.

María José Virgilio - Mother and Daughter

Hoe ben je als fotograaf begonnen?
Ik wilde als kind altijd al een camera. Voor mijn vijftiende verjaardag vroeg ik een digitale spiegelreflex camera. Ik kreeg een Nikon D40x . De eerste foto die ik ermee maakte was van mijn broertje, lachend tegenover me op de bank. Mensen zeiden me dat ik een goed oog had voor fotografie en dat motiveerde me om meer foto’s te maken. Maar ik droomde ervan om acteur te worden, geen fotograaf. Ik ging naar de Universiteit van Puerto Rico en begon aan een theateropleiding. Maar in het eerste jaar verloor het toneel zijn aantrekkingskracht; misschien omdat ik steeds mannenrollen kreeg toebedeeld en dat voelde niet goed.

Een goede vriend raadde me aan om te proberen op een kunstopleiding in New York te komen. Maar ik vond het doodeng om auditie te moeten doen voor een acteeropleiding in New York. Ik stelde een portfolio samen van mijn foto’s en stuurde dat op naar drie opleidingen in New York. “Als ik eenmaal in New York ben, stap ik wel over naar de toneelschool”, hield ik mezelf voor.
Toen ik bericht kreeg dat ik was aangenomen op Parsons heb ik van pure vreugde drie rondjes om het huis gehold. Eindelijk een kans om weg te gaan uit Puerto Rico.

Pas in het tweede semester maakte ik een foto waar ik echt trots op was. Met behulp van een statief en een zelfontspanner maakte ik een foto van mezelf, naakt op bed, terwijl ik half uit het raam hing. Ik verloor bijna mijn evenwicht en het scheelde niet veel of ik was twee verdiepingen naar beneden gevallen. Toen realiseerde ik me dat fotografie en performance dicht bij elkaar lagen.

fig1 © María José Virgilio
fig1 © María José Virgilio

Het dubbelportret waarmee je hebt gewonnen laat jou en je moeder zien op een cruciaal moment: zij ziet jou voor de eerste keer als vrouw. Hoe kwam je op het idee om deze foto zo te maken?
Voor mijn eindexamenproject had ik foto’s gemaakt van homoseksuele mannen, dragqueens, gender nonconforme mensen en transvrouwen. Ik wilde graag mezelf fotograferen maar ik wilde geen gewoon zelfportret maken. Ik wilde geportretteerd worden zoals ik zelf met modellen omging. Ik wilde niets liever dan dat mijn moeder me zou opmaken en een foto van mij zou maken. Toen bedacht ik dat het interessant zou zijn als we allebei op precies dezelfde manier zouden zijn opgemaakt.

Nena © María José Virgilio
Nena © María José Virgilio

Heeft het maken van dit dubbelportret de verhouding tussen jou en je moeder beïnvloed?
Het maken van de foto’s was heel intens. Het was zes maanden voor ik mezelf openlijk transgender noemde. Ik zei tegen mijn moeder: ”Wil je me opmaken”, in plaats van “Ik wil een vrouw worden”. Dat laatste zou geleid hebben tot een woordenwisseling in plaats van een fotosessie. We wisten allebei dat we iets verbodens deden.
Ik zorgde er voor dat de deuren op slot waren, mijn moeder was als de dood dat iemand ons zou betrappen. Het moment dat ik mezelf in de spiegel zag was echt een keerpunt in mijn leven. Ik vertelde mijn moeder hoe mooi ik mezelf voelde. ”Je bent gek”, zei ze. Trans* schoonheid wordt makkelijk weggewimpeld, als je daar niet voor open staat.

Ik voelde me uitzinnig, was zichtbaar gelukkig, dat zorgde voor een ontspannen sfeer. We waren bezig met een kunstproject, dat maakte het makkelijker om mijn moeder te vragen mee te doen en mijn ideeën te volgen. Deze foto’s waren het begin van een veel langer durend proces om door haar begrepen te worden en geaccepteerd te worden als vrouw.

Kan je me iets meer vertellen over de rest van je werk, hoe past deze serie daarin?
Alles wat ik maak heeft te maken met identiteit. Soms is het zuiver autobiografisch, dagboekachtig. Soms staat los van de realiteit en is het een fantasie.

Marx © María José Virgilio
Marx © María José Virgilio

Werk je nu nog aan andere projecten?
Ja, sinds ik naar buiten ben gekomen als transgender heb ik heel veel trans femmes leren kennen. Ik breng veel tijd met ze door en voel me echt een verbonden met de trans community. Ik kies ervoor om mijn vriendinnen positief in beeld te brengen, opgewekt en in opperbeste stemming. Ik denk dat het belangrijk is om ons neer te zetten als mensen die positief in het leven staan, ondanks de vele problemen die we tegenkomen. Een lachende transgender is een teken van hoop en optimisme.

Ik merk dat ik uit een blauwe fase kom, ik ben nu aangeland in een oranje fase waar geluk overheerst in plaats van neerslachtigheid. Ik documenteer natuurlijk ook mijn eigen transitie maar ontdoe het van het wetenschappelijke verhaal: geen medische ingrepen, geen tijdlijn. Binnenkort ga ik voor een half jaar naar het huis van mijn ouders in Puerto Rico. Daar ga ik dit project voortzetten. Ik ben benieuwd hoe dat uitpakt. Het wordt een spannende tijd.

Interview: Ivana Babic

Pride Photo Award is een jaarlijkse internationale wedstrijd voor foto's over seksuele en gender diversiteit.

Taal:

  • English
  • Nederlands