In gesprek met… Frank Wagner

In Berlijn is nog tot 9 maart 2014 (aanstaande zondag) het tweede deel van de tentoonstelling LOVE AIDS RIOT SEX II te zien. Het project is opgezet als een sequentiële expositie en schetst een beeld van de manier waarop de westerse wereld met aids is omgegaan sinds 1985. Frank Wagner, curator van de tentoonstelling en juryvoorzitter van Pride Photo Award 2011, vertelt over LOVE AIDS RIOT SEX II, dat onder meer werk bevat van de 2013 Pride Photo Award winnaars Irina Popova en Anna Charlotte Schmid waarvan we recent een interview hebben gepubliceerd.
 
b_350_250_16777215_00_images_stories_Ausstellungen-Archiv_2014_lars2
 
Wat is het concept achter dit project? 
Na 25 jaar leek het me tijd om terug te kijken op de wisselwerking tussen kunst en AIDS. In 1988 organiseerde ik al een tentoonstelling over aids en hoe kunstenaars reageerden op deze gruwelijke gezondheidscrisis. De expositie heette “The Full Blown Image AIDS – een tentoonstelling over leven en sterven” en het bleek de eerste in zijn soort te zijn, niet alleen in Berlijn en Duitsland, maar ook in Europa. De kunstenaars waren bezig met onderwerpen als discriminatie, sociale en politieke onverschilligheid, angst en rouw, wat leidde tot activistisch werk.
 
In 2013/14 bestudeerde ik het onderwerp aids opnieuw, dit keer in een driedelige tentoonstelling met de naam LIEFDE AIDS RIOT SEX. Deel I toonde kunstwerken en activiste strategieën uit de periode na 1987, het jaar waarin ACT UP in New York werd opgericht en Gran Fury (activist en deel van het kunstenaarscollectief ACT UP, noot van de redactie) er bij kwam. In die tijd creëerde General Idea (een Canadese kunstenaarscollectief en pionier op het gebied van activistische kunst, noot van de redactie) een baanbrekend posterproject in de metro van New York, met de vier letters ‘AIDS’ in eenzelfde ontwerp als Robert Indiana’s beroemde schilderij ‘LOVE’ uit 1966. De expositie kijkt nog verder terug dan 1987, met beelden van Doug Ischar, die in 1985 de hedonistische levensstijl fotografeerde van homo’s op het strand van Chicago.
 
In 1995 kwam een nieuw soort antivirale stof beschikbaar (protease remmers) met een nieuwe soort behandeling: de combinatietherapie. Het tweede deel van de tentoonstelling omvat enkele invloedrijke kunstwerken die zijn gemaakt tussen 1995 en nu.
 
Het derde deel, LOVE AIDS RIOT SEX III, toont werken van studenten van drie kunstacademies (Poznan, Berlijn en Kiel) . Ze hebben gewerkt rond het thema aids gedurende het wintersemester 2013/14. Daarmee legt LOVE AIDS RIOT SEX een directe verbinding met het hier en nu; beelden en ideeën van een jongere generatie, en laat het zien hoe jonge mensen tegenwoordig omgaan met aids.
 
Irina Popova en Anna Charlotte Schmid, beiden winnaars van Pride Photo Award in 2013, zijn met hun winnende serie vertegenwoordigd op LOVE AIDS RIOT SEX II. Om welke redenen heb je hun werk geselecteerd?  
Ik kwam in aanraking met het werk van Irina Popova en Anna Charlotte Schmid toen ik een bezoek bracht aan de Pride Photo Award tentoonstelling in de Oude Kerk in september 2013, waar de fascinerende en verbazingwekkende serie ‘Apt.778’ (Popova) en ‘De andere kant van Venus’ zag (Schmid). Ik moest meteen denken hoe je voldoende aan aidspreventie kunt doen in landen waar de discriminatie van homo’s en van een queer levensstijl van overheidswege wordt gekoesterd en gevoed. Dit is wat nu gebeurt in Centraal- en Oost-Europa.
 
Het werk van Irina Popova is heel direct en komt zeer dicht bij de mensen wiens leven ze heeft vastgelegd. Ik vind het goede documentaire fotografie, die het alledaagse queer leven in Moskou op een geweldige manier in beeld brengt.
 
Anna Charlotte Schmids verbazingwekkende portretten van jonge homo’s in Boedapest zijn gewoon ongelooflijk goede foto’s. Ik ben geïntrigeerd door de manier waarop ze het licht gebruikt en de modellen in houdingen en omgevingen plaatst die je aan het denken zetten. Het is een verhaal dat uitnodigt tot reflectie, hoe trotse mensen het verschil maken en bepaalde codes bedenken om elkaar binnen een vijandige samenleving te kunnen herkennen.
 
Dit project volgt de invloed die aids heeft gehad op onze samenleving over een lange periode van bijna 30 jaar. Wat is volgens u veranderd en wat hetzelfde is gebleven in al die tijd? 
In de late jaren ‘80 en vroege jaren ‘90 was aids een hele zichtbare ziekte, met gruwelijke gevolgen voor de mensen die er mee moesten leven en de vrienden en kennissen die een manier moesten vinden om daar mee om te gaan. Het was een tijd van razend maar ook slim activisme. Na 1995 werd de ziekte steeds minder zichtbaar en is er minder werk over aids. Tegenwoordig staat de jonge generatie veel verder af van het onderwerp aids. Het werd min of meer gewoon een ziekte – althans in West-Europa en Noord-Amerika . Niemand heeft het meer over aids, behalve op Wereld Aids Dag en tijdens de internationale aids- conferenties.
 
Maar al die wanhoop en verdriet en droefheid over degenen die we hebben verloren, is er nog steeds. Dat leeft door. Aids heeft de westerse maatschappijen veranderd en heeft de discriminatie doen afnemen en bijgedragen aan de emancipatie van groepen die tot dat moment gemarginaliseerd waren. Het is nog steeds een ernstige ziekte en we moeten er mee blijven omgaan, zowel publiek als privé.
 

Denkt u dat kunst en activisme samen vooroordelen te lijf kunnen gaan en misschien zelfs de mentaliteit kunnen veranderen? 
Ja, ik denk het wel. Vaak reken we voor eigen parochie, maar kunst kan de kijker uitdagen en gedachten uitlokken. Daar geloof ik in. Anders zou ik niet dit werk niet doen. De slimme activistische strategieën van ACT UP en Gran Fury zijn ongelooflijk succesvol geweest en hebben de samenleving in hun tijd opgeschud. Zeer sterk, zeer efficiënt.
 
Interview: Claudia Vendrik
 
***
 
De series Apt . 779 en The Other Side of Venus zijn samen met de andere winnaars van 2013 hier te zien op onze site.
 
De series worden samen met alle andere bekroonde foto’s en series van de eerste vijf edities van Pride Photo Award opgenomen in ons fotoboek Pride Uncovered. Hiervoor loopt een crowdfunding campagne op Indiegogo. Wij hopen dat je bereid bent om de campagne te ondersteunen met een bijdrage en door de campagne te delen met jouw vrienden, als je dat niet al gedaan hebt!

Pride Photo Award is een jaarlijkse internationale wedstrijd voor foto's over seksuele en gender diversiteit.

Taal:

  • English
  • Nederlands